Zekati është një prej shtyllave më të rëndësishme të Islamit, por mbi të gjitha është një akt dashurie ndaj Allahut dhe një shërim për shpirtin dhe pasurinë e njeriut. Ai nuk është vetëm një detyrim financiar, por një filozofi jete, një mënyrë e pastër për të ruajtur barazinë, për të përhapur mëshirë dhe për t’i dhënë pasurisë kuptimin e saj të vërtetë.

Në Kur’an, Allahu e përmend zekatin përkrah namazit dhjetëra herë. Kjo tregon se adhurimi i zemrës dhe ai i pasurisë janë dy shtylla që e mbajnë fenë të qëndrueshme. Allahu thotë:

“Faleni namazin dhe jepeni zekatin.” (El-Bekare, 43)

Ky porosim i pandarë është një kujtesë se njeriu nuk adhuron vetëm me fjalë dhe trup, por edhe me pasurinë që Allahu ia ka dhënë si amanet.

Zekati është pastrim. Vetë fjala “zekat” vjen nga rrënja zekah, që do të thotë “pastrim” dhe “lartësim”. Allahu e shpjegon këtë qartë:

“Merri prej pasurisë së tyre një pjesë të caktuar, me të cilën t’i pastrosh dhe t’i shenjtërosh ata.” (Et-Teube, 103)

Kur njeriu e jep zekatin me zemër të pastër, Allahu e pastron nga lakmia, e forcon besimin dhe e furnizon me qetësinë e shpirtit.

Profeti ﷺ ka thënë:

“Pasuria nuk pakësohet duke dhënë sadaka.” (Muslimi)

Edhe pse logjika njerëzore mendon se dhënia na ul, në të vërtetë Allahu e shton bereqetin. Sepse pasuria e dhënë për hir të Tij nuk humbet kurrë — ajo shumëfishohet në mënyra që njeriu as nuk i pret.

Zekati është edhe një formë mëshire për shoqërinë. Ai nuk është vetëm dhuratë, por e drejtë e të varfrit. Allahu thotë:

“Në pasurinë e tyre ka pjesë të caktuar për lypsin dhe të privuarin.” (El-Me’arixh, 24–25)

Kjo do të thotë se muslimani e di se pasuria që ka në dorë nuk është e gjitha e tij. Në të gjenden pjesë që i takojnë dikujt tjetër, dhe kur ai jep, ai vetëm po kthen atë që është amanet.

Zekati është drejtësi shoqërore. Ai krijon ekuilibër mes të pasurve dhe të varfërve, ndërton solidaritet dhe e çrrënjos ndjenjën e zilisë dhe urrejtjes. Është një mburojë kundër varfërisë, një sistem hyjnor që siguron që askush të mos mbetet i harruar.

Por mbi të gjitha, zekati është provë e dashurisë ndaj Allahut. Kur njeriu ndan nga ajo që e do, tregon se zemra e tij është e lidhur me Zotin, jo me pasurinë. Allahu thotë:

“Nuk do të arrini mirësinë e plotë derisa të jepni nga ato që i doni.” (Ali Imran, 92)

Dhe kjo është esenca e zekatit: të japësh me gëzim, duke e ditur se Allahu është Dhënës i çdo gjëje dhe se Ai kurrë nuk e lë robin e Tij pa shpërblim.

Zekati është dritë në dynja dhe në ahiret. Kur jepet sinqerisht, ai bëhet shkak që zemra të butësohet, rizku të shtohet, sprovat të largohen dhe bereqeti të hyjë në çdo dimension të jetës. Ashtu siç thotë Profeti ﷺ:

“Ai që kujdeset që një vëlla i tij të mos ketë nevojë, Allahu do të kujdeset për nevojat e tij.” (Buhariu dhe Muslimi)

Në çdo monedhë të dhënë ka një lutje, një shpresë, një mirësi që udhëton drejt dikujt tjetër dhe kthehet tek ne në formën e mëshirës së Allahut. Sepse zekati nuk është vetëm detyrë — është dashuri, është dritë, është jetë.