Ramazani është muaji kur qielli hapet për zemrat e njerëzve. Është një ftesë hyjnore drejt faljes, mëshirës dhe rizgjimit shpirtëror. Nuk është thjesht agjërim nga ushqimi, por një udhëtim i brendshëm ku njeriu mëson ta rregullojë zemrën, mendjen dhe shpirtin e tij. Në këtë muaj, Allahu e mbështjell besimtarin me një qetësi të butë dhe e udhëzon drejt vetes si asnjëherë më parë.

Profeti ﷺ ka thënë:

“Kur hyn Ramazani, hapen dyert e xhenetit, mbyllen dyert e xhehenemit dhe zinxhirohen shejtanët.” (Buhariu, Muslimi)

Ky hadith i bukur na tregon se Ramazani nuk është vetëm një muaj kalendarik — është një gjendje e veçantë e zemrës, një hapësirë e dritës ku besimtari e gjen veten më afër Zotit.

Në Ramazan, çdo agim është një mundësi e re për të rifilluar. Çdo Iftar është një kujtesë e butë se Allahu nuk e harron robin e Tij, se çdo durim shpërblehet, dhe se çdo vuajtje ka fund dhe shpërblim. Agjërimi na mëson të shohim botën me sy tjetër: ushqimi nuk është më i rëndësishëm se kujtimi i Allahut, dëshirat nuk janë më të forta se vullneti i shpirtit. Agjërimi e pastron zemrën nga varësitë dhe e mëson të jetë e lirë.

Allahu thotë:

“Agjërimi është caktuar për ju, ashtu siç ishte caktuar edhe për ata para jush, që të bëheni të devotshëm.” (El-Bekare, 183)

Qëllimi i Ramazanit është devotshmëria — një zemër që e ndjen Zotin në çdo hap. Kur njeriu agjëron, e mëson trupin të mos i nënshtrohet çdo dëshire, e mëson gjuhën të heshtë nga e kota, e mëson shpirtin të kërkojë falje, mirënjohje dhe dritë.

Ramazani është muaj i Kuranit. Në këtë muaj fjala e Allahut zbriti për herë të parë, dhe për këtë arsye zemra ndriçon më shpejt kur lexon, dëgjon dhe mediton mbi të. Çdo ajet bëhet udhëzim, çdo fjali bëhet dritë, çdo recitim bëhet shkak që Allahu ta qetësojë shpirtin. Profeti ﷺ dhe shokët e tij e shumëfishonin leximin e Kuranit në Ramazan, sepse e dinin se ky muaj mbart një bereqet të veçantë që nuk përsëritet gjatë vitit.

Mirësitë shumëfishohen në Ramazan. Çdo sadaka ka peshë të madhe, çdo buzëqeshje është adhurim, çdo lutje është më pranë pranimit. Profeti ﷺ ka thënë:

“Kush e ushqen një agjërues në Iftar, do të ketë shpërblimin e tij, pa ia pakësuar aspak shpërblimin agjëruesit.” (Tirmidhiu)

Sa e butë është kjo mëshirë! Allahu i jep besimtarit shpërblimet e një muaji, edhe për një gotë ujë që ai ia ofron tjetrit.

Në netët e Ramazanit, zemra e besimtarit e di se Allahu është afër. Nata e Kadrit, nata e më të mirës së një mijë muajve, është dhuratë hyjnore që nuk mund të përshkruhet. Është një natë ku lutjet ngrihen me shpejtësi, ku shpirti pastrohet, ku Allahu dërgon paqe mbi zemrat që e kërkojnë sinqerisht.

Ramazani është kujtesë se Allahu na do. Sepse na jep një muaj të tërë për t’u pastruar, për t’u kthyer, për t’u rilidhur me Të. Na jep mundësinë të bëhemi versioni më i mirë i vetes sonë. Na mëson se forca nuk është në trup, por në durim; se pasuria nuk është në bankë, por në zemër; se lumturia nuk vjen nga ajo që hamë, por nga ajo që japim.

Dhe kur mbaron Ramazani, ai lë pas vetes një shenjë të bukur në shpirt – një butësi, një dritë, një ndjenjë që njeriu e ruan gjatë gjithë vitit. Sepse Ramazani nuk mbaron në fund të muajit; ai vazhdon në zemrën e atij që e jeton me sinqeritet.

Zekati është një prej shtyllave më të rëndësishme të Islamit, por mbi të gjitha është një akt dashurie ndaj Allahut dhe një shërim për shpirtin dhe pasurinë e njeriut. Ai nuk është vetëm një detyrim financiar, por një filozofi jete, një mënyrë e pastër për të ruajtur barazinë, për të përhapur mëshirë dhe për t’i dhënë pasurisë kuptimin e saj të vërtetë.

Në Kur’an, Allahu e përmend zekatin përkrah namazit dhjetëra herë. Kjo tregon se adhurimi i zemrës dhe ai i pasurisë janë dy shtylla që e mbajnë fenë të qëndrueshme. Allahu thotë:

“Faleni namazin dhe jepeni zekatin.” (El-Bekare, 43)

Ky porosim i pandarë është një kujtesë se njeriu nuk adhuron vetëm me fjalë dhe trup, por edhe me pasurinë që Allahu ia ka dhënë si amanet.

Zekati është pastrim. Vetë fjala “zekat” vjen nga rrënja zekah, që do të thotë “pastrim” dhe “lartësim”. Allahu e shpjegon këtë qartë:

“Merri prej pasurisë së tyre një pjesë të caktuar, me të cilën t’i pastrosh dhe t’i shenjtërosh ata.” (Et-Teube, 103)

Kur njeriu e jep zekatin me zemër të pastër, Allahu e pastron nga lakmia, e forcon besimin dhe e furnizon me qetësinë e shpirtit.

Profeti ﷺ ka thënë:

“Pasuria nuk pakësohet duke dhënë sadaka.” (Muslimi)

Edhe pse logjika njerëzore mendon se dhënia na ul, në të vërtetë Allahu e shton bereqetin. Sepse pasuria e dhënë për hir të Tij nuk humbet kurrë — ajo shumëfishohet në mënyra që njeriu as nuk i pret.

Zekati është edhe një formë mëshire për shoqërinë. Ai nuk është vetëm dhuratë, por e drejtë e të varfrit. Allahu thotë:

“Në pasurinë e tyre ka pjesë të caktuar për lypsin dhe të privuarin.” (El-Me’arixh, 24–25)

Kjo do të thotë se muslimani e di se pasuria që ka në dorë nuk është e gjitha e tij. Në të gjenden pjesë që i takojnë dikujt tjetër, dhe kur ai jep, ai vetëm po kthen atë që është amanet.

Zekati është drejtësi shoqërore. Ai krijon ekuilibër mes të pasurve dhe të varfërve, ndërton solidaritet dhe e çrrënjos ndjenjën e zilisë dhe urrejtjes. Është një mburojë kundër varfërisë, një sistem hyjnor që siguron që askush të mos mbetet i harruar.

Por mbi të gjitha, zekati është provë e dashurisë ndaj Allahut. Kur njeriu ndan nga ajo që e do, tregon se zemra e tij është e lidhur me Zotin, jo me pasurinë. Allahu thotë:

“Nuk do të arrini mirësinë e plotë derisa të jepni nga ato që i doni.” (Ali Imran, 92)

Dhe kjo është esenca e zekatit: të japësh me gëzim, duke e ditur se Allahu është Dhënës i çdo gjëje dhe se Ai kurrë nuk e lë robin e Tij pa shpërblim.

Zekati është dritë në dynja dhe në ahiret. Kur jepet sinqerisht, ai bëhet shkak që zemra të butësohet, rizku të shtohet, sprovat të largohen dhe bereqeti të hyjë në çdo dimension të jetës. Ashtu siç thotë Profeti ﷺ:

“Ai që kujdeset që një vëlla i tij të mos ketë nevojë, Allahu do të kujdeset për nevojat e tij.” (Buhariu dhe Muslimi)

Në çdo monedhë të dhënë ka një lutje, një shpresë, një mirësi që udhëton drejt dikujt tjetër dhe kthehet tek ne në formën e mëshirës së Allahut. Sepse zekati nuk është vetëm detyrë — është dashuri, është dritë, është jetë.

Dashuria ndaj Allahut nuk është një koncept i largët, një ndjenjë që i përket vetëm njerëzve të zgjedhur. Ajo është një udhëtim i qetë, një zgjim i shpirtit, një dritë që hyn në zemër kur njeriu fillon ta njohë Krijuesin e tij. Nuk lind menjëherë, por rritet ngadalë, me çdo hap të sinqertë drejt Tij. Rruga e kësaj dashurie fillon zakonisht me një ndërgjegjësim të thjeshtë: me kuptim që çdo e mirë që kemi është prej Tij. Kur njeriu fillon të kuptojë dhuntitë e Allahut – shëndetin, jetën, familjen, mundësitë, faljen, dritën e imanit – atëherë zemra natyrshëm lëviz drejt dashurisë së Tij.

Kurani e përshkruan këtë lidhje me një butësi të thellë:

“Dhe çfarëdo të mire që keni, ajo është prej Allahut.” (En-Nahl, 53)

Ky ajet është themeli i dashurisë. Sepse njeriu nuk ka si të mos e dojë Atë i cili nuk i mungon asnjëherë, që e mbulon me mëshirë edhe kur ai harron, që e ushqen, e ruan, e fal dhe e drejton.

Dashuria ndaj Allahut rritet më shumë kur njeriu fillon ta njohë Atë me emrat dhe cilësitë e Tij. Sa herë që përmendim Er-Rahman (Mëshirëplotin), El-Vedud (Të Dashurin), El-Gafur (Falësin), ne nuk po shqiptojmë vetëm fjalë – po përshkruajmë një Zot që na do shumë më tepër se sa mund ta paramendojë mendja. Profeti ﷺ ka thënë se Allahu është më i mëshirshëm ndaj robërve të Tij se një nënë ndaj fëmijës së saj. Dhe kush e ndjen këtë mëshirë, e di se dashuria ndaj Allahut nuk lind nga frika, por nga njohja e mirë­sisë së Tij.

Në këtë udhëtim, adhurimi nuk është më detyrë, por takim. Namazi nuk bëhet barrë, por çlirim. Kurani nuk është më libër i mbyllur, por letër dashurie nga Zoti për robin. Lutja nuk është më një formë që duhet plotësuar, por një besim i qetë se Ai dëgjon. Vetëm kur zemra nis të ndiejë këtë lidhje, atëherë kupton fjalët e Kuranit:

“A nuk janë me përmendjen e Allahut ata që qetësohen zemrat?” (Er-Ra’d, 28)

Dashuria ndaj Allahut është një qetësi që nuk matet me fjalë. Ajo është ajo ndjenja që të mbështet kur je i vetmuar, që të ngushëllon kur je i lodhur, që të ngrit kur ke rënë, që të udhëzon kur je i hutuar. Dhe këtë dashuri Allahu e premton për këdo që përpiqet, sepse thotë në Kuran:

“Allahu i do mirësitë-bërësit.” (El-Bekare, 195)

Dashuria e Tij nuk është e rezervuar për pak njerëz. Është për secilin që hap një derë të sinqertë drejt Tij.

Në këtë rrugë, edhe sprovat marrin një kuptim tjetër. Ato nuk shihen më si ndëshkim, por si kujtesë që Allahu është afër. Profeti ﷺ ka thënë se Allahu, kur e do një robin, e sprovon. Jo për ta thyer, por për ta pastruar dhe afruar. Për ta bërë zemrën e tij më të sinqertë, më të butë, më të lidhur me Zotin e saj.

Dashuria ndaj Allahut është e gjallë; ajo ushqehet me përmendjen e Tij, me mirënjohje, me falje, me lexim të Kuranit, me vepra të vogla por të sinqerta. Ajo forcohet kur njeriu rrethohet me njerëz që e duan Zotin, sepse drita e zemrave përhapet. Rritet kur njeriu i drejtohet Allahut me këtë lutje të Profetit ﷺ:

“O Allah, më bëj të të dua Ty, dhe bëj që çdo vepër që më afron tek Ti të jetë e dashur për mua.”

Dhe kur zemra fillon të njohë vërtet Allahun, asgjë tjetër nuk mund ta plotësojë si Ai. Nuk ka qetësi që krahasohet me qetësinë që sjell përmendja e Tij, as gëzim që i afrohet gëzimit të afrimit tek Ai. Dashuria ndaj Allahut nuk është një rrugë e vështirë – është një rrugë e butë, një rrugë që hapet me sinqeritet, me pakësim të mëkateve, me falënderim edhe për gjërat më të vogla.

Ajo është dashuria që të bën të mos ndihesh kurrë vetëm.

Dashuria që nuk shuhet, nuk plaket, nuk lodhet.

Dashuria që zgjon shpirtin dhe e çon drejt paqes së vërtetë.